Thơ Tanka Nhật Bản của Machi Tawara

18/04/2020

Tanka (Đoản ca) là tên ban đầu của thể loại thơ ngắn Nhật Bản, đã có từ thế kỷ thứ X, nhằm phân biệt với Trường ca (Choka). Chúng ta đã biết đến thể loại thơ Haiku là thể loại thơ thường có 17-18 âm tiết, và được viết thành 3 dòng. Còn thể loại thơ Tanka thì thường có tới 29-31 âm tiết, và được viết thành 5 dòng. Từ đầu thế kỷ XX, nhà thơ Masaoka Shiki đã rất chú ý đến việc làm mới lại thể thơ Tanka, đưa nó vào các đề tài hiện đại và dần dần chuyển hóa nó thành một thể thơ riêng biệt, thường là thơ không đề, lấy tên chung là Tanka, còn thể loại thơ ngắn hiện đại thì đặt tên khác là Waka. Những năm gần đây, thể thơ Tanka của Nhật phát triển khá đều đặn và mạnh mẽ. Xin giới thiệu với bạn đọc một chùm thơ Tanka gần đây, trích từ Tuyển tập Thơ Nhật Bản hiện đại được dịch ra tiếng Nga, lấy tên là “Ngọn gió lạ” (Nhà xuất bản Inostranka, Maxcơva, 2003).

Nông Tử Lệnh Anh

Đỗ Chiến Thắng

Machi Tawara (Sinh năm 1962), nhà nghiên cứu văn học và sáng tác thơ Tanka, tác giả các tập thơ “Một ngày của Sarada” (1987) và “ Sáng tháng Tám” (1988). Được giải thưởng thơ của Hội các nhà thơ Tanka hiện đại (1988).

***

Không cuộc trò chuyện nào bắt buộc,

Không nụ cười nào khiên cưỡng,

Phải chăng chỉ vì thế

Hay còn những gì đáng yêu khác nữa,

Mà tôi không thể rời làng quê của tôi?

***

Những cây anh đào, những táo, những lê…

Luôn nối tiếp nở hoa, luôn tưng bừng kết trái,

Hoa tàn mùa, sang năm hoa lại nở,

Nhưng mọi khu vườn - sản sinh muôn đời hoa quả,

Lại luôn chỉ lặng thinh, như không biết gì!