1. Trang chủ
  2.  › 
  3. Văn học
  4.  › 
  5. Tác giả - Tác phẩm

Bóng mẹ - Bóng tình yêu trùm phủ những giấc mơ

29/09/2019 - 41 Lượt xem
"Bóng mẹ" là tập thơ đầu tay của Hoàng Cẩm Nga, tên khai sinh là Quách Thị Mười, sinh năm 1972, tại Sơn Tây, TP. Hà Nội. Chị là Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh, từng là học viên lớp Bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du khóa X - Hội Nhà văn Việt Nam.

Hoàng Cẩm Nga có sở thích viết văn xuôi, bao gồm ký, tản văn, tạp văn và truyện ngắn, nhất là về những vấn đề thời sự nóng đăng tải trên trang facebook cá nhân của mình. Nhưng thực ra chị đã đến với thơ từ rất sớm, với những bài thơ đầy ắp kỷ niệm thuở học trò và những hoài vọng về tình yêu chớm nở trong trái tim non trẻ. Mãi đến năm 2016 chị đi học lớp Bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du khóa X, bài thơ "Anh có về" được đăng trên tạp chí Lang Biang tỉnh Lâm Đồng, và đến tháng 4/2019, chùm thơ ba bài "Xuân đã về", "Cho dòng sông tóc biếc màu tóc đen", "Loa kèn tháng tư" viết cho ngày sinh nhật của mình đăng trên báo Người Hà Nội, cùng một số bài thơ khác in trong các tuyển thơ của Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam, thì nàng thơ mới thực sự bừng thức trong trái tim nồng cháy của chị và nhanh chóng trở thành niềm hứng khởi như một duyên nợ bén quyện với cuộc đời. Trong một khoảng thời gian rất ngắn, chị đã hoàn chỉnh bản thảo tập thơ "Bóng mẹ" dâng lên người mẹ thân yêu của mình sau 28 năm mẹ rời xa cõi tạm.

Tôi may mắn được Hoàng Cẩm Nga tin cậy trao cho bản thảo tập thơ này với tư cách là người tổ chức bản thảo, làm việc với Nxb Hội Nhà văn, với họa sĩ Văn Sáng và trực tiếp quan hệ với nhà in triển khai việc in ấn, để hôm nay "Bóng mẹ" - đứa con tinh thần đầu lòng của tác giả thơ Hoàng Cẩm Nga đến với bạn đọc.

Tôi đã đọc khá kỹ bản thảo tập thơ này và không khỏi ngỡ ngàng bởi sự hấp dẫn của nó. Chính khổ cuối của bài thơ "Bóng mẹ": "Ơi tiếng mẹ thân thương từ thuở ấy/ Ấm áp trong con tới bây giờ/ Hít hà rinh rích trời xác tín/ Bóng mẹ phủ trùm những giấc mơ" đã mách bảo, gợi mở cảm hứng cho tôi viết bài cảm nhận về tập thơ này, mà tôi đoan chắc rằng đó là một thông điệp tâm hồn, thông điệp tinh thần Hoàng Cẩm Nga mong muốn gửi tới bạn đọc qua đứa con tinh thần đầu lòng của mình.

"Bóng mẹ" bao gồm 45 bài thơ, được kết cấu thành ba lát cắt lớn, hay ba mảng: Mẹ - Quê hương, gia đình, bản thân - Tình yêu, hợp thành một chỉnh thể cảm thức dưới sự chở che và tỏa chiếu của "Bóng mẹ", để từ đó thấu nhận về cuộc đời, cuộc người, nỗi người, tình người, tình đời và tình yêu, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.

9 bài thơ đầu tiên trong tập thơ, Hoàng Cẩm Nga giãi tỏ lòng mình đối với người mẹ mà chị hàng ngày trước đây vẫn gọi là "bầm" sau 28 năm xa cách âm dương. Đó là các bài: "Xuân đã về", "Chỉ cỏ thôi", "Ngày mẹ về cõi thiên thu", "Ngày mai giỗ đầu mẹ", "Bóng cau", "Về quê", "Gửi mẹ chùm hoa sấu tháng tư", "Hai tám năm xa mẹ" và "Bóng mẹ". Hình tượng nghệ thuật chủ đạo bao trùm trong mảng thơ này là một bà bầm rất riêng của Hoàng Cẩm Nga hiện hữu như một ảnh tượng sống động chịu thương chịu khó, sẵn sàng hy sinh bản thân, cần cù nhẫn nhịn, yêu chồng, thương con tha thiết. Mặc dầu hình ảnh người mẹ xuất hiện không nhiều, nhưng qua nỗi đau mất mẹ, Hoàng Cẩm Nga đã khắc họa hình bóng mẹ sống động thoắt ẩn, thoắt hiện trong từng dòng thơ với lòng biết ơn thấm thía và sâu sắc.

Trong nỗi đau "Mẹ về chín suối ai chăm mẹ/ Xa xót lòng con nhớ xiết bao" và "Con mồ côi mẹ... mồ côi mẹ/ Báo hiếu mẹ giờ chỉ cỏ thôi", chị bồi hồi nhớ về ước mơ của mẹ:

"Con sinh ra giữa một hoàng hôn

Mẹ bảo từ đây sẽ hết buồn

Gánh gồng khuya sớm thêm mơ ước

Hạnh phúc đong đầy với cháu con".

Trong niềm xót xa "Ngày mẹ ra đi chiều mưa tầm tã/ Đàn con từ đấy mồ côi" và "Đau đớn vắt ngang chiều bóng xế", chị "lao nhanh về phía cửa nơi mẹ đang nằm", trong khoảnh khắc bừng ngộ, nhận ra sự mất mát không gì bù đắp được qua "tiếng chổi tre" và "mùi cháo trắng":

"Con nghe tiếng chổi tre sột soạt

Và chỉ còn mùi cháo trắng ninh bằng

gộc muôi!".

Với Hoàng Cẩm Nga, từ góc nhỏ sâu kín của trái tim đơn côi thiếu mẹ của mình, mẹ trở thành biểu tượng hết sức cao đẹp và trong sáng:

"Mẹ là bầu trời

Không màu xanh thắm

Cho đám mây u ám

Cho ngọn gió buồn lang thang

Cho vết thương không liền sẹo".

Mẹ không đòi hỏi điều gì cho mình, chỉ lo chăm chút cho con, để khi mẹ từ giã cõi đời đọng lắng lại bao thương nhớ:

"Giàn trầu không nhớ mẹ bỗng dưng

khô héo

Cây ổi sau nhà nhớ mẹ buồn

không muốn trổ bông

Con cá rô cờ dưới ao uể oải ngày đông

Đàn gà con nhớ mẹ không buồn

nhặt tấm...".

Và:

"Nay xa mẹ buồng cau thành côi cút

Nắng guộc gầy chiêm chiếp gọi mẹ ơi".

"Quả già chín đua chen chờ tay mẹ",

Chính vì thế nỗi nhớ mẹ trong lòng Hoàng Cẩm Nga không bao giờ nguôi ngoai, luôn hiện về trong "chùm hoa sấu tháng tư" yêu thương, trong "đường quê mặc áo vàng" thân gần, trong "Chê lũ đòng đong mải ham chơi/ Giễu khoai giun dãi ngày giáp hạt/ Nhại tiếng cơm sôi miệng con cười", trong "Xập xèng lát sắn nắng cong trưa", trong "Nhà ai cạo cháy đáy nồi bén", trong "Ông mặt trời xếch xô vòm nhớ", trong "Áo tơi lá bảo con ngày mai mẹ ra đồng/ Những rảnh mạ tung tăng ngồi chồm hỗm/ Chờ mẹ về sau mộ cuối chiều đông", và đặc biệt sâu đậm là trong "Ngày giáp hạt anh em con ngồi bậu cửa/ Tay mẹ xới cơm chia cho chúng con, một nắm gói cho thầy/ Nhìn miếng bẹn cháy cõng củ khoai mẹ bảo:/ - Các con ăn đi học, mẹ no rồi biết không?".

"Bóng mẹ" của Hoàng Cẩm Nga là bóng yêu thương, thâm trầm, đậm đà, sâu lắng, trùm phủ những giấc mơ người của đời chị và suy rộng ra cũng là của chúng ta. Nếu để phai nhòa bóng đó, mai một bóng đó là đánh mất văn hoá mẹ Việt, cũng đồng nghĩa đánh mất văn hoá Việt. Theo tôi thiển nghĩ, thông điệp ngoài lời của ý thơ, tình thơ phải chăng còn được hé lộ ở ý tứ thầm kín này trong "Bóng mẹ"?

Lát cắt lớn thứ hai của "Bóng mẹ" là cảm thức của Hoàng Cẩm Nga về quê hương Sơn Tây, về gia đình, bạn bè, con cái và bản thân. Đây cũng là phần rất quan trọng tạo nên tiếng thơ chị. Xin bạn đọc tự cảm nhận và chia sẻ, đặc biệt là với các bài "Về miền mây trắng", "Gửi Lớp Viết văn Nguyễn Du khóa X của tôi". "Nắng Phú Quốc", "Loa kèn tháng tư", "Gửi con gái", "Người đàn bà làm thơ" và "Khát tôi". Trong “Khát tôi”, với "Xót xa lập trình gai góc/ Liêu xiêu thẳng đáy nảy mầm" và "Khờ khạo cát tan trong đáy/ Tôi giờ rời rạc chính tôi!", là đã có một sự chuyển đổi thi pháp, một sự tìm kiếm mới rất đáng được khuyến khích.

Lát cắt lớn thứ ba trong "Bóng mẹ" là cảm thức của Hoàng Cẩm Nga về tình yêu được bộc lộ đầy ý vị qua các bài: "Anh có về", "Hai nhà sát vách", "Phần em chút nhớ", "Đêm Đà Thành", "Viết cho tuổi bốn tư", "Dấu thời gian", "Ánh chiều xuân", "Mùa hoa sữa", "Bao giờ xóa hết nợ nần trần gian", "Cho dòng sông tóc biếc màu tóc đen"... Đây là những bài thơ viết theo thi pháp truyền thống mượt mà, uyển chuyển, nghiêng về "vực nhạc".

Một điều tôi muốn nhấn mạnh thêm ở tập thơ này đó là một giọng điệu thơ mới viết về tình yêu đã xuất hiện trong tập thơ "Bóng mẹ". Đó là các bài "Ngoài chồng vợ", "Đêm mơ màng", "Gối đợi", "Đêm tháng ba", "Em có bằng lòng", "Đáy mồ côi". Tôi cho rằng đây là những bài thơ được viết theo thi pháp hiện đại, những tầng ý ẩn sâu dưới đáy chữ, tạo nên những dư ba sâu lắng trong lòng người. Nếu thi pháp này trở thành một sở trường của tác giả thì chắc chắn Hoàng Cẩm Nga sẽ tạo nên bước phát triển mới trong hành trình thơ chị.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành công đáng ghi nhận, "Bóng mẹ" không phải không còn những bài chưa chuyên chú ở con người và ở một số bài thơ viết theo thi pháp truyền thống, "lũ đầy tớ" ngôn ngữ vẫn muốn thế hiện vẻ phong lưu của mình, làm cho những bài thơ đó dàn trải, dễ dãi, ít lắng đọng. Rất mong Hoàng Cẩm Nga ở những tập thơ sau rút kinh nghiệm và "thôi xao" kỹ lưỡng hơn.

Quang Hoài/Người Hà Nội

d654

Tin cùng chuyên mục


Logo

Trang tin tức điện tử tổng hợp Kinh tế & đời sống: Tương tác đa chiều

Giấy phép hoạt động trên mạng Internet số: 3135/GP - TTĐT, Sở TT&TT Hà Nội cấp ngày 20/6/2019.

Giấy phép sửa đổi, bổ sung số: 4876/GP - TTĐT, cấp ngày 08/10/2019.

Chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Nhà báo Trần Văn Chung

Trụ sở: 99/26, Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội, Việt Nam

Đường dây nóng: 0947 148 115 - Email: chungdulich@gmail.com

Thiết lập bởi: Hanh Nguyen CSC